Դատական հայց
Ըստ Hetq.am-ի հունիսի 4-ի հրապարակման՝ Դատախազության գրասենյակը դատարաններում պետական շահերի պաշտպանության հայց է ներկայացրել՝ վերաբերելով «Արարատ-Ցեմենտ»-ի մասնավորեցման գործընթացում հայտնաբերված խախտումներին։ Ենթադրյալ խախտումների բովանդակային էությունը, առկա հրապարակումների հիման վրա, լիովին չի բացահայտվում սկզբնական դիմումում. գործընթացային փաստն այն է, որ պետությունը դատարաններ է դիմել՝ փորձելով հետ շրջել կամ փոխհատուցել մասնավորեցման որոշումները։
«Արարատ-Ցեմենտ»-ը հայկական ռազմավարական արդյունաբերական ակտիվներից է, որը մասնավորեցվել է հետխորհրդային շրջանում։ Մասնավորեցման խախտումների վերաբերյալ պետական շահերի պաշտպանության հայցերը գործընթացային ուղի են, որով պետությունը կարող է փորձել վերականգնել ակտիվները, ֆինանսական տույժեր կիրառել մասնավորեցնող կողմերի նկատմամբ կամ պնդել պետական շարունակական կարգավորող լիազորություն մասնավորեցված կազմակերպությունների նկատմամբ։ Հունիսի 4-ին հայց ներկայացնելու ընտրությունը, օրացույցով, երեք օր է մինչև խորհրդարանական քվեարկությունը։
Փակման շաբաթվա ակտիվների վերադարձման կլաստերը
«Արարատ-Ցեմենտ»-ի հայցը փակման շաբաթվա ընթացքում գրանցված երեք ակտիվների վերադարձման գործողություններից մեկն է՝ ընտրությունների նախորդող ուրբաթ օրը։ Հետք 181786-ը փաստագրում է «Արարատ Մոթորս»-ի դեմ 131 միլիոն դրամի հետգանձման հրամանը։ Հետք 181790-ը փաստագրում է Երևանի կենտրոնական երկու անշարժ գույքի միավորներ, որոնք հրամայվել են վերադարձնել պետական սեփականությանը։ Բրյուսովի համալսարանի ձերբակալությունների շարքի հետ միասին, որը վերաակտիվացնում է 2009-2016 թվականների ակտիվների յուրացման գործը, փակման շաբաթվա օրինաչափությունը պետական ինստիտուցիոնալ շարժումն է պատմական ակտիվների փոխանցումների բազմաթիվ կատեգորիաների դեմ միաժամանակ։
Քաղաքական գործառույթը փակման շաբաթվա հաղորդագրական ազդեցությունն է. ամեն օր առաջացնում է թարմ «պետությունը վերականգնում է Հանրապետականների դարաշրջանի գործիչների կողմից գողացված ակտիվը» վերնագիր։ 48-72 ժամվա ընթացքում բազմաթիվ զուգահեռ գործողությունների կուտակային ազդեցությունն այդ հաղորդագրությամբ լրատվական ցիկլը գերիշխելն է։ Յուրաքանչյուր առանձին գործողության բուն լուծումը ամիսներ կտևի դատարաններում՝ քաղաքական պահն անցնելուց հետո։
Մասնավորեցման հետադարձելիություն
Հայաստանի մասնավորեցման որոշումները, ինչպես հետխորհրդային տարածքի մասնավորեցման որոշումները, երբեմն հետադարձելի են պետական շահերի վերաբերյալ դատական գործընթացի միջոցով, երբ կարող են հաստատվել փաստաթղթավորված ընթացակարգային խախտումներ կամ թերագնահատում: Իրավական շեմը զգալի է. տիպիկ հայկական մասնավորեցման հետադարձման գործը տարիներ է տևում դատական քննության մեջ: Պետական շահերի վերաբերյալ հայցի ներկայացման քաղաքական ազդեցությունը, սակայն, անմիջական է. թիրախավորված կազմակերպությունը բախվում է գործառնական անորոշության, մասնավորեցնող կողմերը բախվում են հեղինակության վնասման, իսկ ինքը ակտիվը ծանրաբեռնված է կախված դատական գործով՝ անկախ վերջնական վճռից:
«Արարատ-Ցեմենտ» գործը, սովորական ընթացքում, կանցնի դատական բազմաթիվ օղակներով և կարող է տարիներ չտալ էական վճիռ: Հունիսի 4-ի հայցը այն է, ինչ տեսնում են ընտրողները. այն, ինչ դատարանները կվճռեն 2028-ին կամ 2030-ին, այն է, ինչ որոշում է էական արդյունքը:
Օրինաչափության ընթերցումը
Փակման շաբաթվա ընթացքում գործադիր մարմինը հանձնարարել է՝ սահմանադրական հանցագործությունների հետապնդում ընդդիմադիր կողմնորոշում ունեցող գործող քաղաքապետի դեմ (Ղուկասյան), ձերբակալման որոշումներ նախկին հանրապետական դարաշրջանի երեք անձանց դեմ (Աշոտյան, Խաչատրյանները), նախկին Երևանի քաղաքապետի կալանավորում (Բեղլարյան), լրատվամիջոցի խուզարկություն («Արմատ»), ձայնի գնման ձերբակալումներ ամենամեծ ընդդիմադիր դաշինքի քարոզարշավի պաշտոնյաների դեմ («Հզոր Հայաստան» Աջափնյակ), մեկ ընդդիմադիր կուսակցության կողմից մյուսի դեմ ապագրանցման միջնորդություն («Հանրապետություն» ընդդեմ «Հզոր Հայաստան»), պետական շահերի հայց «Արարատ-Ցեմենտ»-ի մասնավորեցման, ինչպես նաև «Արարատ Մոթորս»-ի հետգանձման և կենտրոնական Երևանի միավորների վերադարձի վերաբերյալ։
Փակման շաբաթվա ինստիտուցիոնալ շարժման ընդհանուր կշիռը զգալի է։ Հունիսի 7-ի քվեաթերթիկը դիտարկող ընտրողները իրական ժամանակում դիտում են ներկայիս գործադիր մարմնի գործառնական դիրքորոշումը՝ տեղակայված իր փակման շաբաթվա առավելագույն հզորությամբ։ «Արարատ-Ցեմենտ»-ի հայցը ակտիվների կողմի լրացումն է քրեական կողմի հետապնդման ալիքին։
Աղբյուրներ՝ Hetq.am, 4 հունիսի 2026 («Արարատ-Ցեմենտ»-ի հայց) · Hetq.am («Արարատ Մոթորս» 131 մլն դրամի հետգանձում) · Hetq.am (կենտրոնական Երևանի միավորների վերադարձ)